Trong các hệ thống điện 3 pha tại nhà xưởng, nhà máy sản xuất hay các công trình công nghiệp, hiện tượng lệch pha là một trong những nguyên nhân phổ biến gây suy giảm hiệu suất hoạt động và làm hư hỏng thiết bị điện. Nếu không được phát hiện và xử lý kịp thời, lệch pha có thể dẫn đến quá tải, cháy động cơ và làm gián đoạn quá trình sản xuất. Vậy hiện tượng lệch pha là gì và làm thế nào để cân pha hiệu quả?
Lệch pha là tình trạng dòng điện hoặc công suất tiêu thụ trên ba pha của hệ thống điện không cân bằng với nhau. Trong điều kiện lý tưởng, tải trên các pha R, S, T phải được phân bổ tương đối đồng đều để đảm bảo hệ thống vận hành ổn định.

Khi một pha chịu tải quá lớn trong khi các pha còn lại tải thấp, dòng điện giữa các pha sẽ xuất hiện sự chênh lệch đáng kể. Đây chính là hiện tượng mất cân bằng pha hay còn gọi là lệch pha.
Ví dụ:
Trong trường hợp này, pha R đang chịu tải quá cao so với hai pha còn lại, gây ra tình trạng lệch pha nghiêm trọng.
Đây là nguyên nhân phổ biến nhất. Khi nhiều thiết bị điện công suất lớn được đấu nối vào cùng một pha, dòng điện trên pha đó sẽ tăng cao hơn các pha khác.
Một số máy móc bị hỏng cuộn dây, động cơ xuống cấp hoặc hoạt động bất thường có thể làm thay đổi dòng điện tiêu thụ trên từng pha.
Trong quá trình nâng cấp nhà xưởng, việc lắp thêm thiết bị mới mà không cân đối lại phụ tải sẽ khiến hệ thống nhanh chóng bị lệch pha.
Các điểm đấu nối lỏng, oxy hóa hoặc dây dẫn bị hư hỏng cũng có thể gây sụt áp cục bộ và làm mất cân bằng giữa các pha.

Khi dòng điện không cân bằng, động cơ điện phải làm việc trong điều kiện quá tải cục bộ, dẫn đến nhiệt độ tăng cao bất thường.
Máy móc hoạt động trong môi trường điện áp không ổn định sẽ nhanh xuống cấp, giảm tuổi thọ linh kiện và tăng chi phí bảo trì.
Lệch pha làm tăng tổn thất điện năng trên dây dẫn và thiết bị, khiến doanh nghiệp phải chi trả hóa đơn điện cao hơn.
Dòng điện quá lớn trên một pha có thể làm nóng dây dẫn, cháy aptomat hoặc gây sự cố cháy nổ tủ điện.
Kiểm tra các thiết bị đang sử dụng và chuyển bớt phụ tải từ pha quá tải sang các pha còn lại để cân bằng dòng điện.
Thực hiện kiểm tra tải hàng tuần hoặc hàng tháng nhằm phát hiện sớm các dấu hiệu mất cân bằng.
Các đồng hồ đo điện đa chức năng hoặc hệ thống giám sát từ xa giúp theo dõi dòng điện từng pha theo thời gian thực.
Kiểm tra các đầu nối, aptomat, thanh cái và dây dẫn để đảm bảo tiếp xúc tốt, tránh phát sinh hiện tượng sụt áp hoặc quá nhiệt.
Hiện tượng lệch pha là vấn đề thường gặp trong các hệ thống điện 3 pha công nghiệp. Nếu không được xử lý kịp thời, nó có thể gây hao tổn điện năng, giảm tuổi thọ thiết bị và làm tăng nguy cơ chập cháy. Việc kiểm tra định kỳ, phân bổ tải hợp lý và cân pha thường xuyên sẽ giúp bảo vệ máy móc, nâng cao hiệu suất sản xuất và đảm bảo an toàn cho toàn bộ hệ thống điện.
CÔNG TY TNHH TM DV SỬA ĐIỆN CÔNG NGHIỆP LONG GIA
Địa chỉ: 489/12 Mã Lò, Khu Phố 1, Phường Bình Hưng Hòa A, Quận Bình Tân, TP.HCM
Mã Số Thuế : 0317314936
Hotline: 0972 183 240 - Mr Long
Email: suadienlonggia@gmail.com
Website: suadiencongnghiep.vn